استفراغ بعد از عمل بینی یکی از عوارض شایع و نسبتاً طبیعی در ساعات یا روزهای اولیه پس از جراحی بینی است که می تواند برای بیماران نگران کننده باشد. در این مقاله به صورت جامع ، دلایل ، راه های پیشگیری و نحوه درمان استفراغ و حالت تهوع بعد از عمل بینی را بررسی می کنیم.
آیا استفراغ بعد از عمل بینی ضرر دارد ؟
طبق گفته بهترین جراح بینی کرمان ، دکتر الهام دهقان ، در اغلب موارد ، استفراغ پس از جراحی بینی موقتی و بی ضرر است. اما بسته به شدت و دفعات تکرار آن ، می تواند مشکلاتی ایجاد کند. در صورتی که 1 یا 2 بار استفراغ خفیف طی 24 ساعت اول بعد از عمل یا همراه با تهوع جزئی و بدون خون تازه باشد ، کم خطر است و معمولا ضرری ندارد. اما در موارد زیر ممکن است خطرناک باشد :
- افزایش فشار داخل شکم و قفسه سینه در هنگام استفراغ ، ممکن است فشار بر نواحی تازه بخیه زده بینی وارد کرده و باعث افزایش تورم صورت ، خونریزی از بینی یا گلو و تغییر موقعیت غضروف یا استخوان های اصلاح شده شود.
- دهیدراته شدن بدن (از دست رفتن آب بدن) که باعث سرگیجه ، افت فشار یا سردرد می شود.
- آسیب به بخیه های داخلی و تحریک بافت های داخل بینی
🔴 بنابراین اگر استفراغ مکرر ، شدید یا همراه با خون تازه بود ، حتماً باید به جراح اطلاع داده شود.
علت استفراغ بعد از عمل جراحی چیست ؟
حالت تهوع یا استفراغ بعد از عمل بینی دلایل مختلفی دارد که اغلب به خود جراحی یا عوامل بیهوشی مربوط می شود ، از جمله :
- اثرات داروهای بیهوشی : شایع ترین علت حالت تهوع بعد از عمل بینی ، داروهای مورد استفاده برای بیهوشی عمومی هستند که سیستم گوارش را تحریک می کنند.
- بلع خون در حین عمل : در طول جراحی ، مقداری خون ممکن است وارد معده شود که پس از به هوش آمدن منجر به استفراغ شود.
- داروهای مسکن قوی : مسکن های مخدر مانند مورفین یا ترامادول نیز می توانند باعث تهوع شوند.
- واکنش بدن به استرس جراحی : جراحی یک شوک فیزیکی به بدن وارد می کند که ممکن است باعث اختلالات موقتی در عملکرد معده شود.
- خالی بودن معده برای بیهوشی : بی غذایی و ضعف بدن نیز ممکن است باعث تهوع و استفراغ بعد از عمل بینی شود.
جهت دریافت مشاوره بیشتر با دکتر الهام دهقان فرم تماس زیر را پر کنید.
خون بالا آوردن بعد از عمل بینی
در برخی بیماران ، بالا آوردن خون یا خونابه در ساعات اولیه پس از جراحی بینی دیده می شود. در اغلب موارد ، این وضعیت نگران کننده نیست و به دلایلی که پیش تر ذکر شد ، از جمله ، بلع خون حین عمل یا بعد از آن و حساسیت معده به داروهای بیهوشی اتفاق می افتد. همچنین ، تجمع ترشحات و لخته ها در گلو که با تهوع دفع می شوند نیز به این صورت بروز می یابد.
در صورتی که استفراغ خونی بعد از عمل بینی تیره رنگ (مثل قهوه ای یا خون خشک شده) ، به مقدار کم و فقط در ساعات ابتدایی بعد از عمل و بدون تکرار یا درد شکم باشد خطرناک نیست. اما اگر با علائم زیر همراه باشد ، باید فورا توسط جراح بررسی شود :
- استفراغ مکرر همراه با خون روشن و تازه
- درد شدید شکمی یا گلودرد مداوم
- سرگیجه ، رنگ پریدگی یا افت فشار خون
- بوی بد یا طعم فلزی مداوم در دهان (نشانه عفونت یا خونریزی داخلی)
بی اشتهایی و حالت تهوع بعد از جراحی بینی
علاوه بر استفراغ بعد از عمل بینی ، بی اشتهایی و حالت تهوع نیز از عوارض رایج پس از رینوپلاستی هستند. بی اشتهایی معمولاً بر اثر عواملی همچون اثرات داروهای بیهوشی که تا چند ساعت بعد باقی می مانند ، استرس و اضطراب ناشی از عمل ، خشکی دهان یا گلودرد ناشی از لوله بیهوشی و احساس سنگینی و پری در صورت یا سینوس ها ایجاد می شود.
برای کاهش بی اشتهایی و تهوع بهتر است از مصرف غذاهای سنگین و چرب در ۲۴ ساعت اول پرهیز و با مایعات شفاف و ولرم مانند آب ، آب سیب یا چای شروع کنید.
بی اشتهایی و تهوع بعد از عمل بینی طبیعی است و معمولاً ظرف 1 تا 3 روز خود به خود برطرف می شود. در صورتی که این علائم بیشتر از ۴۸ ساعت طول کشید یا همراه با استفراغ شدید بود ، بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید.
چه زمانی استفراغ بعد از عمل بینی طبیعی است ؟
استفراغ بعد از جراحی بینی در موارد زیر طبیعی است :
🟢 اگر در ۱۲ تا ۲۴ ساعت اول پس از عمل بینی رخ دهد.
🟢 اگر رنگ استفراغ صورتی یا قهوه ای روشن (به دلیل وجود خون قدیمی) باشد.
🟢 اگر با یک یا دو بار تهوع محدود شود و پس از آن بهبود یابد.
در صورتی که استفراغ بعد از عمل بینی بیش از ۲۴ ساعت ادامه یابد و فرد دچار کم آبی ، سردرد ، گیجی یا بی حالی شدید شود باید فورا به پزشک مراجعه کرد. همچنین اگر خون تازه و روشن در استفراغ دیده شود و شکم درد شدید یا تب ایجاد شود ، نیاز به بررسی فوری است.
درمان حالت تهوع بعد از عمل جراحی بینی
اگر بیمار دچار تهوع یا استفراغ شدید پس از جراحی بینی شود ، معمولاً پزشک راهکارهای زیر را توصیه می کند :
✅ استفاده از آنتی امتیک ها (ضد تهوع) مانند متوکلوپرامید یا اندانسترون
✅ نوشیدن مایعات شفاف و خنک مثل آب ، آب سیب یا چای کمرنگ
✅ پرهیز از خوردن غذاهای چرب ، سنگین و ادویه دار
✅ استراحت در حالت نیمه نشسته برای جلوگیری از بازگشت محتویات معده
✅ مصرف وعده های غذایی کم حجم و سبک پس از بهبود نسبی
نکات مهم برای پیشگیری از استفراغ بعد از عمل بینی
برای جلوگیری از استفراغ و حالت تهوع بعد از جراحی بینی ، رعایت برخی نکات ساده اما مهم ضروری است که در ادامه به آن اشاره شده است :
🔹 قبل از عمل
- ناشتا بودن به مدت ۸ ساعت کامل پیش از عمل
- پرهیز از خوردن غذاهای چرب و سنگین شب قبل از جراحی
🔹 پس از عمل
- مصرف آرام و تدریجی مایعات پس از به هوش آمدن
- اجتناب از مصرف مسکن های مخدر در صورت امکان
- درخواست از پزشک برای تجویز داروهای ضد تهوع پیشگیرانه
- عدم مصرف نوشیدنی های گازدار یا کافئین دار در روز اول
نتیجه گیری
استفراغ بعد از عمل بینی مسئله ای شایع و اغلب بی خطر است که به دلیل بیهوشی یا بلع خون در حین جراحی رخ می دهد. با مراقبت صحیح ، مصرف داروهای مناسب و رعایت رژیم غذایی سبک ، این مشکل در مدت زمان کوتاهی قابل کنترل است. در صورت شدت یافتن علائم ، نباید در مراجعه به پزشک تعلل کرد.
